IX Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

25.01.2017 w Dukli, po raz kolejny, odbyły się uroczystości związane z obchodami IX Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na Podkarpaciu. 

Holokaust to zagłada Żydów – ludobójstwo około 6 milionów europejskich Żydów oraz milionów innych prześladowanych grup dokonane w czasie II wojny światowej przez III Rzeszę i wspierane w różnym stopniu przez uzależnione od niej państwa sojusznicze.  Łącznie w wyniku nazistowskich ludobójstw śmierć poniosło około 11 milionów osób. Liczba żydowskich ofiar Holocaustu jest szacowana na prawie 6 milionów, choć dokładna liczba nie jest znana z powodu braku kompletnej ewidencji oraz systematycznego niszczenia  archiwów i zacierania śladów przez władze niemieckie w obliczu klęski wojennej. Jedną trzecią tej liczby, czyli ok. 2 miliony, stanowiły dzieci. Liczba polskich Żydów wśród ofiar zagłady szacowana jest według różnych źródeł od 2,6 mln do 3,3 mln osób. Żydzi prawdopodobnie zaczęli się osiedlać w Dukli na przełomie XVI i XVII stulecia. Wiadomo, że w 1676 r. mieszkały w Dukli już 23 rodziny żydowskie. W 1742 r. istniał kahał. W 1824 r. w Dukli żyło 757 Żydów, stanowiąc 51,1% ogółu mieszkańców.Natomiast w 1881 r. w samym mieście mieszkało 2553 Żydów, co stanowiło 84,2% ogółu mieszkańców. Rabinem był wówczas Izaak Segal Weisman, który zmarł w 1888 roku.W 1898 r. pojawiły się w Dukli silne nastroje antyżydowskie na tle ekonomicznym. Władze w obawie, że może dojść do rozruchów, zwróciły się do starosty krośnieńskiego o przysłanie wojska. W 1900 r. gmina żydowska liczyła 3046 osób. W samym mieście mieście mieszkało 2539 Żydów, co stanowiło 79% wszystkich mieszkańców. Po działaniach wojennych w latach 1914–1915 liczba mieszkańców uległa znacznemu zmniejszeniu. W 1921 r. Duklę zamieszkiwało zaledwie 2082 osób, w tym 1509 Żydów, stanowiących już tylko 72% ogółu mieszkańców.

Niemcy zajęli Duklę 08.09.1939 roku. Wraz z początkiem okupacji niemieckiej rozpoczęły się ataki na ludność żydowską. Niemcy ustanowili w Dukli Judenrat, a na przewodniczącego wyznaczyli Szymona Stoffa. 12.02.1942 r. na miejscowym kirkucie przeprowadzili egzekucję na 11 Żydach. W czerwcu 1942 r. w mieście przebywało ok. 1600 Żydów, w tym ok. 300 przesiedleńców z ziem polskich włączonych do Rzeszy. W lipcu 1942 r. niemieckie władze okupacyjne zarządziły, aby Żydzi mieszkający we wsiach, okalających Duklę, przenieśli się do miasta. W wyniku tego rozporządzenia do miasta przybyło ok. 600 osób. Po kilkunastu dniach Żydów przebywających w mieście zebrano ponownie na dziedzińcu pałacowym, otoczonym uprzednio ogrodzeniem z drutu kolczastego. Teren obstawiła policja ukraińska. Zebranych Żydów podzielono na trzy grupy. W pierwszej, liczącej ok. 2 tys. osób, znaleźli się starcy, kobiety i dzieci. Wywieziono ich samochodami na stację kolejową w Krośnie, a stamtąd do obozu zagłady w Bełżcu. W drugiej, liczącej ok. 100 osób, znalazła się inteligencja żydowska. Kilkoma samochodami wywieziono ich do Barwinka, do lasu na stoku Błudnej Góry, a następnie rozstrzelano. Rozbieranie Żydów i ustawianie się w kolejce do rozstrzeliwania nadzorowała żydowska straż porządkowa (Judendienst). Około 200 zdrowych i silnych mężczyzn zakwalifikowano do grupy trzeciej. Zakwaterowano ich w budynkach pożydowskich przy ul. Cergowskiej, w pobliżu synagogi. Pracowali w kamieniołomach w Lipowicy oraz remontowali drogę do Barwinka. W trakcie prac chorych rozstrzeliwano. 14 grudnia 1942 r. ok. 170 Żydów z obozu pracy w Dukli przeniesiono do getta w Rzeszowie. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali dukielskie cmentarze oraz synagogi.

Zostały złożone kwiaty przy pomniku na Cmentarzu Żydowskim, a 6 Drużyna Harcerska ISKRA z Dukli wystawiła wartę honorową oraz zapaliła znicze pamięci. Druga część obchodów odbyła sie w OK w Dukli. Wystawa zdjęć przedstawiających Duklę sprzed wojny, budziła duże zainteresowanie gości.

Free Joomla! template by L.THEME